Program Obserwatorium Sztuki dla Dziecka 2026

Ogłaszamy program tegorocznej edycji Obserwatorium Sztuki dla Dziecka, które odbędzie się w dniach 9-10 października 2026, w Scenie Wspólnej, przy ul. Brandstaettera 1 w Poznaniu. Dzień wcześniej, 8 października, zapraszamy na warsztaty.

W tym roku punktem wyjścia w ramach Obserwatorium jest pytanie, co oznacza postawienie widowni w centrum myślenia o wydarzeniu artystycznym. Zapraszamy do spotkania się wokół tak zarysowanego tematu. Obserwatorium nie będzie miejscem gotowych recept ani ocen. Chcemy stworzyć przestrzeń do wymiany doświadczeń, inspiracji i wspólnego uczenia się.

Informacje praktyczne

Warsztat w ramach Obserwatorium Sztuki dla Dziecka

Część warsztatowa będzie nastawiona na działania praktyczne.
Warsztaty odbywają się równolegle w godzinach 12.00-17.00.
Koszt udziału w warsztacie: 99 zł / warsztat do wyboru.
Limit miejsc: 20 osób na jednym warsztacie.
Start sprzedaży warsztatów: 1 września 2026.

Wydarzenie branżowe Obserwatorium Sztuki dla Dziecka

Udział w Obserwatorium obejmuje dwa dni.
Koszt akredytacji dwudniowej: 200 zł
Start sprzedaży akredytacji: 1 września 2026

Program warsztatów 8.10.2026 (czwartek)

Bloki pracy na obu warsztatach

12.00-14.30 część pierwsza warsztatu
14.30-15.00 przerwa na lunch
15.00-17.00 część druga warsztatu

Warsztat 1: Standardy ochrony dzieci w kulturze. W praktyce

Prowadzenie: Weronika Idzikowska, Joanna Żygowska

Obowiązek przygotowania i stosowania standardów ochrony małoletnich mają wszystkie podmioty, które prowadzą działalność skierowaną do dzieci i młodzieży. Podczas warsztatu spojrzymy na standardy od strony praktycznej, mając na uwadze realia w obszarze kultury. Weźmiemy pod uwagę dwie perspektywy związane z tym prawem: jego „literę” – czyli formalne zobowiązania, które wymagają m.in. wdrożenia wewnętrznych procedur; oraz „ducha” – dążenie do tworzenia rzeczywistości społecznej, w której dzieci i młode osoby są bezpieczne, a ich podmiotowość jest szanowana.

W trakcie warsztatu będziemy przede wszystkim pracować z powodami, dla których organizacje zajmujące się kulturą wprowadzają standardy. Chcemy, by były one nie tylko kolejnym obowiązkowym dokumentem, ale też realnym narzędziem wspierającym zespół w pracy dla młodej publiczności.

Zastanowimy się też nad tym, jak sposób wdrażania standardów może wpływać na kulturę organizacyjną podmiotów, które współtworzymy, na program naszych działań, na doświadczenia dzieci i młodzieży uczestniczących w naszych wydarzeniach, a także szerzej – na społeczne postrzeganie młodych osób jako uczestników i uczestniczek kultury.

Ponieważ standardy ochrony dzieci to wciąż relatywnie nowy temat, przed spotkaniem wyślemy do osób zapisanych na warsztat krótką ankietę, by zorientować się, z jakim doświadczeniem i z jakimi pytaniami przychodzą. Nie gwarantujemy, że uda nam się wprost odnieść do wszystkich zgłoszonych kwestii, natomiast pomoże nam to odpowiednio ustawić punkty ciężkości.

Dla kogo: osoby koordynujące i/lub wdrażające standardy ochrony małoletnich w organizacji lub rozpoczynające zdobywanie doświadczeń w tym obszarze, osoby kierujące instytucją lub NGO

Warsztat 2: Storyfeeling, czyli jak budować angażującą opowieść o wydarzeniu

Prowadzenie: Klaudia Malesińska, Michalina Smentek

Samo zorganizowanie wydarzenia kulturalnego nie jest jeszcze gwarancją wysokiej frekwencji. Publiczność nie przychodzi tylko dlatego, że dana inicjatywa jest wartościowa lub prezentuje wysoki poziom merytoryczny. Przychodzi, bo Ktoś sprawił, że zapragnęli w niej uczestniczyć. Ten warsztat pokazuje, jak być tym Kimś. Jak świadomie budować komunikację o wydarzeniu w duchu storyfeelingu.

Podczas warsztatu uczestniczki i uczestnicy będą mieli okazję poznać nowy sposób myślenia o promocji jako integralnej części wydarzenia – od pierwszego komunikatu w mediach społecznościowych, poprzez reklamę online i zakup biletu, aż po sam udział w starannie zaprogramowanym doświadczeniu.

Będziemy uczyć się mówienia o kulturze językiem, który trafia do konkretnego odbiorcy, jest przemyślany i nastawiony na budowanie jego świadomości i zaangażowania. Odpowiemy też na pytanie, dlaczego już nie storytelling, a storyfeeling jest dziś skuteczniejszym narzędziem budowania lojalności widzów.

Popracujemy na prawdziwych przykładach: zarówno tych ze świata instytucji, jak i sektora prywatnego, z którym realnie konkurujemy o uwagę publiczności. Uczciwie opowiemy o tym, co w komunikacji instytucji kultury nie działa i dlaczego.

Uczestniczki i uczestnicy wyjdą z warsztatu z zestawem praktycznych narzędzi i konkretnymi pomysłami do wdrożenia. Pomogą one ułożyć własną strategię promocji wydarzenia oraz sprawić, że odbiorcy i odbiorczynie naprawdę zechcą w nim uczestniczyć, a nie tylko się o nim dowiedzą.

Dla kogo: dla osób odpowiedzialnych za komunikację i promocję w instytucjach kultury oraz organizacjach i kolektywach artystycznych

Program Obserwatorium Sztuki dla Dziecka 9-10.10.2026

Dzień 1 (piątek)

9.00-10.00 – Rejestracja uczestników i uczestniczek, kawa i herbata na dzień dobry

9.30 – Łagodne wejście – działania z Kolekttaczem

Każdy dzień Obserwatorium rozpoczynamy krótkim działaniem z Kolekttaczem – zaproszeniem do uważnego wejścia we wspólny rytm spotkań. Kolekttacz to kolektyw artystyczny pracujący na styku choreografii, performansu i działań partycypacyjnych. W swojej praktyce twórczej bada relacyjność ciała, sensoryczność oraz możliwości komunikacji pozawerbalnej. Ich działania koncentrują się na doświadczeniu ruchu jako narzędzia budowania obecności, uważności i współodczuwania.

Przestrzeń wypełniona obiektami sensorycznymi Intibag (kokonami i dziuplami, a także pufami z łuską gryki w środku) pozostanie otwarta przez cały dzień jako miejsce wytchnienia i regeneracji, stworzone z myślą o osobach, które potrzebują chwili ciszy, odpoczynku lub spokojniejszego tempa.

Prowadzenie: Aniela Kokosza, Paulina Giwer-Kowalewska

10.00-11.30 – Jak mądrze rzecznikować sprawom młodych w życiu publicznym?

Czym jest odpowiedzialne rzecznikowanie sprawom młodych w życiu publicznym? Jak osoby odpowiedzialne za ten obszar z racji pełnionych funkcji mogą ich wspierać? Jakie szanse i wyzwania się z tym wiążą? Jak mówić w sprawach dzieci i młodzieży, jednocześnie wzmacniając ich podmiotowość i obecność w społeczeństwie? Co motywuje dorosłych, którzy podejmują się tych zadań?

Do rozmowy zapraszamy dorosłych, którzy zabierają głos w sprawach dzieci i młodzieży – z racji pełnionych funkcji, odpowiedzialności i troski o dobro najmłodszych.

Prowadzenie: Joanna Żygowska (Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu)

11.45-13.00 – We własnym imieniu. Samorzecznictwo młodych

Jakie formy może dziś przybierać samorzecznictwo młodych osób? Jak tworzyć przestrzenie, w których ich głosy rzeczywiście wybrzmiewają w debatach? Do rozmowy o dobrych praktykach i napotykanych barierach zapraszamy osoby działające w gremiach i inicjatywach, których celem jest reprezentowanie spraw młodych przez młodych. Porozmawiamy o tym, co ich motywuje, jak rozumieją swoje funkcje, do czego czują się zobowiązane, do czego uprawnione. Zapytamy, na jakie przeciwności natrafiły w swojej dotychczasowej działalności i skąd wiedzą, że ich zaangażowanie ma sens.

Kolejność spotkań jest nieprzypadkowa – po rozmowie z dorosłymi pełniącymi funkcje publiczne posłuchamy młodych, którzy będą mogli odnieść się do przedstawionych wcześniej perspektyw.

Paneliści i panelistki: Olaf Śramkowski (Młodzieżowa Rada Miasta Poznania), Stanisław Zawadzki (Parlamentarna Rada Młodzieżowa), Adrian Cieszkowski (Polska Rada Organizacji Młodzieżowych), Weronika Snoch (Nastoletni Azyl)

Prowadzenie: Joanna Żygowska, Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu

13.15-14.30 – Badania w praktyce. Skąd kultura może czerpać wiedzę o młodych

Praca z badaniami to coraz częstsza praktyka podmiotów zajmujących się kulturą i sztuką. Jednak ich realizacja generuje koszty, które niejednokrotnie przekraczają możliwości organizacji. Nie musi to jednak stanowić bariery. W ostatnim czasie jest dostępna coraz większa liczb raportów dotyczących dzieci i młodzieży. Choć nie dotyczą bezpośrednio kultury, mogą być cennym źródłem wiedzy dla osób pracujących właśnie w tym obszarze. Punktem wyjścia do rozmowy będą trzy raporty: Rówieśnicy. O przemocy rówieśniczej 2026 (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę), Internet Dzieci 2026 (Instytut Cyfrowego Obywatelstwa) oraz Diagnoza Młodzieży (Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2026). Zamiast omawiać ich wyniki, skupimy się na kulisach ich powstawania: udziale młodych osób w procesie badawczym oraz sposobach wykorzystywania wyników w praktyce. W drugiej części rozmowy zastanowimy się, jak z tego typu opracowań może korzystać sektor kultury oraz czego w badaniach szukają osoby zajmujące się sztuką dla dzieci i młodzieży.

Paneliści i panelistki: Szymon Wójcik (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę), Ewa Przybysz-Gardyza (Instytut Cyfrowego Obywatelstwa), Prowadzenie: Anna Buchner (Instytut Nauk Stosowanych UW)

14.30-15.30 Obiad

Po wspólnym lunchu zapraszamy na krótki relaks i wyciszenie z Kolekttaczem – moment regeneracji i złapania oddechu przed popołudniową częścią programu.

15.30-16.30 Pogadamy? Bingo! – sesja networkingowa

Bingo z tematami związanymi ze sztuką dla młodych. Każdy temat to okazja do 8-10-minutowej rozmowy i poznania kogoś nowego. Cel jest prosty – porozmawiaj z kimś, kogo jeszcze nie znasz, o sztuce dla młodych, ale nie tylko. Kawka z dawno niewidzianą znajomą jest super. Poznanie nowej osoby, z którą łączą Cię zawodowe zainteresowania – również. Obserwatorium to dobry moment na obie formy spotkań, a bingo jest zaproszeniem do nawiązywania nowych znajomości. Kto wie, może wspólnie zrealizujecie jakiś projekt już w najbliższej przyszłości? A może za dwa lata, podczas kolejnego Obserwatorium w Poznaniu, będziecie wspominać, że właśnie tutaj spotkaliście się po raz pierwszy? Bingo!

Prowadzenie: Magdalena Przybylska, Aleksandra Rajska

16.30-18.00 Partycypacja w praktyce. Młodzi, dialog, procedury, instytucje

Temat partycypacji młodych jest coraz szerzej obecny w życiu społecznym. Powstają młodzieżowe gremia doradcze przy organach władzy samorządowej i centralnej oraz przy instytucjach i organizacjach pozarządowych. Ostatnie lata przyniosły także szereg kulturalnych projektów partycypacyjnych z udziałem dzieci i młodzieży. Partycypacja jest też coraz częściej obszarem namysłu badawczego. Innymi słowy – jest to temat coraz szerzej obecny w różnych obszarach życia społecznego. A jednocześnie głębszy namysł nad tym zagadnieniem przynosi dojmującą świadomość złożoności tego procesu. To wartość dla organizacji, które świadomie się na to decydują, ale także trud związany z tworzeniem warunków, w których partycypacja ma szansę realnie zaistnieć. A w końcu – szereg zobowiązań dorosłych, by w odpowiedzialny sposób kreować sytuacje, w których rzeczywiście możliwa jest partycypacja dzieci i młodzieży. Tematem spotkania będzie właśnie trud i piękno partycypacji widziane z perspektywy osób dorosłych.

Prowadzenie: Anna Czernow (Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu)

19.00-22.00 Do zobaczenia na wieczornym networkingu w SARP!

W piątek, po zakończeniu programu, zapraszamy na wieczór przy przekąskach i muzyce. Mamy nadzieję, że będzie to okazja nie tylko do rozmowy o praktykach i doświadczeniach, ale także do poznania się i budowania relacji, które zostaną z nami na dłużej.

DJ SET: Martyn_Apiedmont

Miejsce: Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) Oddział Poznań, Stary Rynek 56, Poznań

Dzień 2 (sobota)

9.00-10.00 – Rejestracja uczestników i uczestniczek, kawa i herbata na dzień dobry

9.30-10.00 – Łagodne wejście – działania z Kolekttaczem

Prowadzenie: Aniela Kokosza, Paulina Giwer-Kowalewska

10.00-10.30 Z myślą o widowni. Doświadczenia programowania Ale Kino! i Biennale Sztuki dla Dziecka

Podczas prezentacji zespół Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu podzieli się, czym w praktyce codziennej pracy nad dwoma największymi projektami instytucji jest myślenie o widowni. Jak poznawać swoją publiczność i wykorzystywać tę wiedzę w pracy programowej? Jakie wyzwania niesie to w zakresie decyzji programowych, organizacyjnych, promocyjnych? Jak przekłada się na codzienną praktykę? Jak ścierają się w tym zakresie różne punkty widzenia i potrzeby? Opowiemy, co jest dla nas piękne w tej pracy i dlaczego takie właśnie myślenie o tworzeniu wydarzeń ma, naszym zdaniem, po prostu sens.

Zespół Centrum Sztuki Dziecka: Aleksandra Rajska, Michalina Smentek, Joanna Żak

10.30-11.45 20-letnie najnaje. Współczesne spojrzenie na teatr dla najmłodszej widowni

Widownia pierwszych polskich spektakli dla dzieci najnajmłodszych osiągnęła już pełnoletniość lub zrobi to już za moment. Początek tego zjawiska w Polsce datujemy bowiem na 2006 rok, a jego historia zaczęła się w Poznaniu. Dziś, także w Poznaniu, spoglądamy na ten temat z perspektywy 20 lat, by zastanowić się, czym teatr dla najnajów jest dzisiaj i jakie są jego największe wyzwania. Co się zmieniło w programowaniu repertuarów teatrów i w dostępności oferty dla tej widowni? W jakich kategoriach rozmawiamy o spektaklach dla małych dzieci? Jak zmieniały się estetyka spektakli i sposób myślenia o tworzeniu dla najmłodszych? Spojrzymy na ten obszar z perspektywy twórców, producentów i kuratorów. Porozmawiamy o doświadczeniu grania dla najnajów, o artystycznym potencjale bliskości z najmłodszą widownią oraz o zmianach, jakim podlegały inspiracje i praktyki twórcze.

Spróbujemy także wybiec lekko w przyszłość i zastanowić się, czego życzymy publiczności i sobie w związku z tym obszarem sztuk performatywnych.

Paneliści i panelistki: Alicja Morawska-Rubczak (reżyserka, pedagożka teatru), Aleksandra Zalewska-Królak (Instytut Nauk Stosowanych UW), Ewa Piotrowska (Teatr Baj w Warszawie), Antek Kurjata (tancerz, performer), Aleksandra Rajska (Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu)

Prowadzenie: Agata Drwięga

12.00-13.15 Dzieci nie przychodzą same. O bliskich dorosłych na wydarzeniach kulturalnych

Uczestnictwo dzieci w kulturze niemal zawsze jest doświadczeniem wspólnym. Obok młodych osób obecni są rodzice, opiekunowie, nauczycielki i nauczyciele, babcie i dziadkowie oraz inne bliskie osoby. Jest to fakt wyjściowo wpisany w dziecięce uczestnictwo w kulturze – w większości przypadków to motywacja dorosłych i ich zainteresowanie warunkuje udział dziecka w wydarzeniu. Sytuacja taka stawia przed nami wyzwanie: jak mądrze myśleć o tych osobach, projektując wydarzenia dla młodej widowni, nie tracąc jednocześnie z oczu ich głównych adresatów. Jak rozpoznawać ich potrzeby, nie przesuwając jednocześnie uwagi z dziecka na dorosłego? Jaką rolę odgrywają w budowaniu relacji dzieci z kulturą?

Punktem wyjścia do rozmowy będą wyniki badań dotyczących uczestnictwa rodzin w kulturze oraz doświadczenia osób pracujących z dziećmi i ich bliskimi. Wspólnie zastanowimy się, jak obecność dorosłych wpływa na doświadczenie uczestnictwa dzieci w kulturze oraz co z tej perspektywy wynika dla osób tworzących i organizujących wydarzenia dla młodej publiczności.

Panelistki: Katarzyna Chajbos (badaczka społeczna, facylitartorka), Marta Maksimowicz (Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu), Nina Larek (Publiczne Przedszkole Cogito w Poznaniu)

Prowadzenie: Aleksandra Zalewska-Królak (Instytut Nauk Stosowanych UW)

13.30-15.15 Tak samo czy inaczej? Organizacja wydarzenia kulturalnego dla młodych

Tworzenie dla młodej publiczności oznacza, że obok pytań o sztukę pojawiają się też pytania o sprawy, które są związane bezpośrednio z obecnością dzieci i młodych osób. Podczas panelu zastanowimy się, jakie zobowiązania wynikają z tworzenia dla młodej publiczności. O co musimy zadbać bardziej, co przemyśleć podwójnie, ponieważ przychodzą do nas osoby niepełnoletnie? Co nam daje doświadczenie organizacji wydarzeń dla dzieci i młodzieży? Jak w gąszczu zobowiązań nie zgubić tego co, najważniejsze – podmiotowości młodych osób jako osób uczestniczących w wydarzeniach i jakości sztuki, którą oferujemy?

Porozmawiamy o codziennej praktyce osób tworzących i organizujących wydarzenia dla młodej publiczności. Spróbujemy wspólnie nazwać wyzwania, z którymi mierzy się dziś nasze środowisko oraz zastanowić się, co nas wspiera w codziennej pracy dla młodych.

Panelistki: Justyna Sobczyk (Teatr Ochoty w Warszawie), Julia Popkiewicz (reżyserka obsady, reżyserka, scenarzystka), Weronika Idzikowska (trenerka, pedagożka teatru, interwentka kryzysowa, edukatorka praw partycypacyjnych)

Prowadzenie: Sandra Lewandowska (Teatr Polski w Bydgoszczy im. H. Konieczki)

Zakończenie Obserwatorium Sztuki dla Dziecka.

15.15 Obiad